2 . پس از گشوده شدن بسيارى از دژها ، « 1 » دو دژ « وطيح » و « سلالم » كه از استوارترين دژها بودند و دو يورش مسلمانان را به فرماندهى ابو بكر و عمر ، ناكام گذارده بودند ، با فرماندهى على عليه السلام - كه تا آن زمان ، بيمار بود و توان نبرد نداشت و در آن هنگامه ، با دعاى معجزه‌آساى پيامبر خدا از بستر بيمارى برخاسته بود - ، گشوده شدند و سپاه سرافراز اسلام ، آن دژها را كه فتحشان به خيال كسى نمىآمد ، گشودند . 3 . حارث ، رزم‌آور مغرور يهودى كه نعره‌هايش به هنگام نبرد ، لرزه بر اندام‌ها مىافكند ، با ضربت سهمگين على عليه السلام بر خاك افتاد و مرحَب ، كه كسى توان رويارويى با او را نداشت ، با شمشير وى ، دو نيم گشت . 4 . چون مسلمانان در گشودن دژهاى ياد شده ناكام ماندند و نزديك بود كه رعب بر جان‌هاى آنان چيره شود ، پيامبر خدا ، جملهء شكوهمندِ « فردا پرچم را به دست مردى مىسپارم كه خدا و پيامبرش را دوست دارد و خدا و پيامبرش هم او را دوست دارند و حمله كننده‌اى پى در پى است ، نه گريزنده » را دربارهء على عليه السلام فرمود و بدين سان ، بر دل‌ها اميد پيروزى نشاند . 5 . امام عليه السلام درِ دژ « قَموص » را به تنهايى از جا كَند كه تكان دادنش تنها از عهدهء چهل مرد بر مىآمد . 30 . الإرشاد - به نقل از عبد الملك بن هشام و محمّد بن اسحاق و ديگر راويان تاريخ - : پيامبر خدا ، خيبر را بيست و چند شب در محاصره گرفت و در اين روزها پرچم به دست امير مؤمنان بود كه چشمْ دردى بر او عارض شد و از حضور در جنگ ناتوانش كرد . مسلمانان در جلوى در و كناره‌هاى دژهاى يهوديان با آنها مىجنگيدند تا اين‌كه

--> ( 1 ) . از نقل‌هاى موجود در اين زمينه چنين بر مىآيد كه اين سخن ، از گزارش ابن اثير در الكامل گرفته شده‌است و با دقّت در نقل‌هاى ديگر روشن مىشود كه قلعهء فتح شده به دست امام على عليه السلام از مجموعه قلعه‌هاى « نطاة » و نخستين قلعهء فتح شده به دست مسلمانان بوده است . تحقيق بيشتر در اين باره ، در دانش‌نامهء محمّد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله خواهد آمد ، إن شاء اللَّه . ( م )